Dennis Boer is op vrijdag 19 maart gepromoveerd met onderzoek naar de inzet van fysiotherapie bij verpleeghuisbewoners met dementie. In zijn proefschrift laat hij zien wat in de praktijk werkt én wat bewoners en mantelzorgers zelf belangrijk vinden. De inzichten zijn volgens de betrokken partijen direct bruikbaar in de ouderenzorg.
Grote verschillen in de praktijk
Wanneer mensen met dementie in een verpleeghuis komen, gaan zij vaak fysiek achteruit en worden ze steeds afhankelijker. Fysiotherapie en gerichte oefeningen kunnen helpen om mobiliteit en fitheid langer te behouden, maar Dennis Boer zag dat de uitvoering in verpleeghuizen sterk verschilt. Daarom onderzocht hij niet alleen welke oefeningen effect hebben, maar ook hoe je de zorg beter kunt afstemmen op de wensen van bewoners en hun naasten.
Mantelzorgers willen vaker betrokken worden
Een opvallende uitkomst: familie en mantelzorgers voelen zich geregeld buitengesloten. Ze weten soms niet eens of hun naaste fysiotherapie krijgt of wat er precies gebeurt. Terwijl ze juist willen meedenken, mee beslissen en updates willen over de voortgang.
Zorgverleners zijn soms terughoudend om familie te betrekken, uit angst dat dit extra belasting geeft in een emotioneel zware periode. Het onderzoek laat juist zien dat goede samenwerking voordelen heeft: proactieve informatie, duidelijke communicatie en een welkom gevoel zorgen ervoor dat families zich gehoord en gesteund voelen.
“Virtuele fietstochten” blijken succes
Voor bewoners met dementie draait fysiotherapie volgens het onderzoek niet alleen om zelfstandigheid, maar ook om plezier en persoonlijk contact. Bewoners geven aan dat ze het liefst oefenen met begeleiders die rustig werken, empathisch communiceren en tijd nemen.
In een speciaal tien weken durend oefenprogramma werd onder meer gewerkt met exergaming: virtuele fietstochten op een hometrainer met scherm. Dit sloeg goed aan: deelnemers deden enthousiast mee, vonden het leuk en voelden zich veilig tijdens de sessies.
Samenwerking tussen onderwijs, wetenschap en zorg
Boer voerde zijn onderzoek uit bij de onderzoeksgroep Beweegzorg, Eigen Regie en Gedragsverandering van Hogeschool Leiden. Studenten fysiotherapie hielpen met dataverzameling. Ook Universiteit Leiden en ouderenzorgorganisatie Kennemerhart werkten mee.
De kern van het proefschrift: fysiotherapie in de ouderenzorg is meer dan oefeningen. Het gaat om menselijk contact, het begrijpen van de patiënt én samenwerken met mantelzorgers als onderdeel van het zorgteam.
