LEIDEN – Door roken, vapen en andere nicotineproducten kunnen jaarlijks tienduizenden bezoeken aan de Spoedeisende Hulp (SEH) worden voorkomen. Dat blijkt uit een landelijke studie onder SEH-patiënten, uitgevoerd in november 2025.
Uit de zogeheten VAP-ED-flashmobstudie blijkt dat 21 procent van de patiënten die de Spoedeisende Hulp bezochten, een nicotineproduct gebruikt. Volgens behandelend artsen waren de klachten van 7 procent van deze groep volledig toe te schrijven aan nicotinegebruik. Omgerekend gaat het om bijna 26.500 SEH-bezoeken per jaar. In totaal zouden zelfs ruim 192.000 bezoeken mogelijk of deels met nicotinegebruik samenhangen.
Het onderzoek werd uitgevoerd op 67 van de 78 Nederlandse SEH’s en werd opgezet door SEH-arts Nicole Kraaijvanger van het Leids Universitair Medisch Centrum. Tijdens één etmaal vulden patiënten van 12 jaar en ouder een korte vragenlijst in over hun nicotinegebruik. In totaal bezochten 4.314 patiënten de deelnemende SEH’s, van wie 2.061 de vragenlijst invulden.
Van de nicotinegebruikers rookte 86 procent sigaretten. Daarnaast gebruikte 9 procent vapes, 9 procent sigaren of cigarillo’s en 5 procent andere nicotineproducten zoals snus of shag. Een deel van de gebruikers combineerde meerdere producten. Artsen zagen vooral bij longklachten een verband met nicotinegebruik.
Jongeren opvallend vaak betrokken
Ook onder jongeren en jongvolwassenen werd veel nicotinegebruik gezien. Van de jongeren tussen 12 en 18 jaar gebruikte 17 procent een nicotineproduct. Bij jongvolwassenen van 18 tot 25 jaar liep dit op tot 35 procent. In 17 gevallen werden de klachten van jongeren en jongvolwassenen mogelijk veroorzaakt door nicotinegebruik.
Stoppen bespreekbaar op de SEH
Tijdens de studiedag kregen nicotinegebruikers een kort stopadvies, het zogeheten Very Brief Advice plus (VBA+). Dit was bij 73 procent van de gebruikers goed uitvoerbaar en leidde bij bijna de helft tot een doorverwijzing naar professionele stopzorg.
Volgens Kraaijvanger laat het onderzoek zien dat het terugdringen van nicotinegebruik niet alleen gezondheidswinst oplevert, maar ook de druk op de spoedzorg kan verminderen. “De SEH kan een belangrijke rol spelen door patiënten te helpen stoppen met nicotine,” stelt zij.
